• انتشار: 4 اکتبر 2020
  • ساعت: 09:32
  • سرویس: سیاست
  • کدخبر: 49291
پرینت
طالبان قبل از مشخص شدن نظام آینده در افغانستان حاضر به اتش بس نیستند

رئیس جمهور غنی آماده دفاع و عبدالله در اندیشه ریاست دولت موقت

براساس برخی تحلیل های مبتنی بر آنچه در دوحه بین هیات های مذاکره کننده حکومت و طالبان می گذرد می توان گفت طالبان به دنبال سهیم شدن در قدرت از کانال تشکیل دولت موقت هستند و بدون این پیش شرط حاضر به اعلام اتش بس نیستند.

گفت‌وگوهای بین‌الافغانی در دوحه به طرف بن‌بست روان است. از شروع مذاکرات صلح در دوحه بیشتر از ۲۰ روز می‌گذرد؛ اما تا هنوز هیأت کابل و نمایندگان طالبان نتوانسته اند روی اصول کاری به توافق برسند. موانع موجود شامل اختلافات مذهبی، به رسمیت شناختن ماده‌های توافق نامه بین طالبان و ایالات متحده و تشکیل دولت انتقالی به عنوان شرط آتش‌بس است. برای حل این بن بست زلمى خلیل زاد نماینده ویژه امریکا در افغانستان به دوحه رسیده است.

شرایط و مقرراتی‌که در مذاکرات در ۱۲ سپتمبر مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است، بیش از ۲۰ ماده است و تاکنون طرفین فقط روی ۱۸ ماده توافق کرده‌اند. در دو مورد اختلافی، دو طرف هنوز نتوانستند به نتیجه برسند: یکی از این موارد اصل شمردن فقه حنفی به عنوان مبنای مذاکرات صلح از سوی طالبان قرار داده شده است و یا هم این مذاکرات باید در چارچوب توافق نامه ایالات متحده انجام شود. اصل شمردن فقه حنفی از سوی طالبان، مورد توجه رهبران و کارشناسان دینی داخلی قرار گرفت و در حال حاضر درگیر آن موضوع هستند. طالبان خواستار پیروی از ارزش‌های فقه حنفی هستند که یکی از چهار مکتب قانونی در اسلام اهل سنت هستند، اما هیأت کابل معتقد است که مطابق قانون اساسی افغانستان ، لازم است مذهب جعفری همچنان مورد توجه قرار گیرد. مانع دوم – پیروی از توافق بین ایالات متحده و طالبان می‌باشد که تداوم مذاکرات صلح را با دولت افغانستان به عنوان شرط خود مطرح کرده اند.

یکی از ماده توافق نامه کاهش سطح خشونت است ، اما پس از امضای آن ، کابل به طور رسمی شروع به انتشار گزارش‌هایی می کند که افزایش خشونت در کشور را تأیید می‌کند. نمایندگان هیأت طالبان، حتی کابل را به اغراق در تعداد تلفات در جریان درگیری متهم کرده است. به باور انها ، مقامات افغانستان این کار را می‌کنند تا روند عقب نشینی نیروهای خارجی از کشور را کند کنند.

ادامه خشونت‌ها

گزارش‌های رسمی نشان می دهد که خشونت در افغانستان رو به افزایش است. گزارش های چند روز اخیر حاکی از آن است که در شب ۲۶ سپتامبر ، طالبان به پایگاه های نیروهای مسلح افغانستان در ولایت فراه حمله کردند و ۲۰ نفر از نیروهای نظامی را کشتند و ۱۰ نفر دیگر را به گروگان گرفتند. نیروهای امنیتی در پاسخی گفتند که ۳۵ شبه نظامی طالبان در همان روز در ولایت های غزنی ، زابل ، سمنگان و فاریاب کشته شده اند. یک روز قبل ، گزارش شده بود که حدود ۱۰۰ جنگجوی طالب در ولایت پکتیکا در شرق افغانستان کشته و زخمی شدند. از پولیس های محلی سه نفر کشته و شش نفر زخمی شدند. در تاریخ ۳۰ سپتامبر ، در جریان درگیری ها در ولایت بدخشان ، ۹ طالب کشته و زخمی شدند ، نیروهای امنیتی شش کشته و چند نفر دیگر آنها زخمی شده اند. حملات که مقامات افغانستان، طالبان را مقصر آن می دانند ، نیز ادامه دارد، به عنوان مثال ، در تاریخ ۲۹ سپتامبر ، یک موتر توسط یک ماین کنار جاده ای در ولایت دایکندی منفجر شد و منجر به کشته شدن ۱۴ غیرنظامی از جمله هفت زن و پنج کودک شد.

شرایط سیاسی آتش بس

یکی از موضوعات مطرح شده در مذاکرات صلح مسأله آتش بس است که تنها در صورتی ممکن خواهد بود که حکومت موقت ایجاد شود. در این حال، امرالله صالح معاون اول رییس جمهور افغانستان طرح اداره موقت را غیر عملی خوانده است. سهیل شاهین ، نماینده طالبان در مذاکرات صلح در پاسخ گفت که تا زمانی تصمیم درمورد حکومت آینده گرفته نشود، نمی توان آتش بس برقرار کرد. هیأت طالبان اصرار دارند که مذاکرات در دوحه باید دقیقاً در چارچوب توافق نامه که قبلا با امریکا امضا شده است باشد که پیش فرض ادامه توافقات سیاسی بین کابل و طالبان است. هیأت کابل مقاومت می کند. به گفته نماینده طرف افغان‌ها ، مولوی عطاالله لودین، کابل در این معامله شرکت نکرده و توافق نامه را امضا نکرده است. در نتیجه ، زلمی خلیل زاد، نماینده ویژه ایالات متحده در امور افغانستان ، به دوحه پرواز کرد. وی به طور مکرر تأیید کرد که طالبان تا زمانی که توافق های سیاسی با کابل حاصل نشود ، به دنبال آتش بس دائمی نیستند. خلیل زاد به صورت دیپلماتیک این دو را پیوند داد و نوشت که جامعه جهانی و مردم افغانستان مذاکرات را از نزدیک دنبال می کنند و انتظار دارند که آنها “به منظور توسعه نقشه راه برای آینده سیاسی افغانستان و آتش بس دائمی و جامع” به پیشرفت منجر شوند. زلمی خلیل زاد با ارزیابی سطح خشونت در افغانستان خاطرنشان کرد که “در مقایسه با شش ماه اول سال گذشته ، تعداد قربانیان ، اعم از نظامی و غیرنظامی ، در سال جاری کاهش یافته است. وی گفت: بله ، سطح خشونت بالا است. “و هر دو طرف باید آن را پایین بیاورند.”

استفانو پونترکورو ، نماینده ارشد غیرنظامی ناتو در جمهوری اسلامی افغانستان ، نیز در مورد ادغام احتمالی طالبان در سیستم های سیاسی افغانستان صحبت کرد. وی با اشاره به لزوم حفظ دستاوردهای ۱۹ سال گذشته ، تأکید کرد که افغان ها باید دولتی قابل قبول برای همه طرف ها را تشکیل دهند.

واکنش‌های رییس جمهور غنی

در محافل های سیاسی کابل مدتهاست که در مورد امکان اعلام آتش بس عمومی توسط طالبان در ازای تشکیل یک دولت انتقالی در کابل با مشارکت طالبان بحث می کنند. بدیهی است که این به معنای انحلال دولت فعلی خواهد بود. سیاستمداران در سخنرانی های عمومی خود به زیبایی از این موضوع حساس پرهیز می کنند.

با این حال ، چند روز قبل ، رییس جمهور اشرف غنی برای اولین بار در یک نشست غیرعلنی با مطبوعات پاسخ روشنی به این سوال داد: «تشکیل دولت موقت تنها با بیرون کردن جنازه ام از ارگ امکان پذیر است». غنی تأکید کرد اگر مذاکرات دوحه شکست بخورد ، برای دفاع آماده است. دو شرکت کننده در این جلسه غیرعلنی، که نخواستند شناخته شوند، سخنان رییس جمهور را تأیید کردند. ظاهراً ، خلیل زاد چنین واکنش سختی را در ذهن داشت که کمی پیش از سفر به دوحه ، در مجلس نمایندگان ایالات متحده گفت: «مذاکره کنندگان باید از منافع شخصی و اختلافات سیاسی عبور کنند ، آنها گروه های مختلف رای دهندگان را نمایندگی می کنند که ما انتظار مشکلات و موانعی را در این روند داریم.»

جاه‌طلبی‌های داکتر عبدالله

در حالی که رییس جمهور به شدت مخالف تشکیل یک دولت موقت و اعلام آمادگی خود را با شکست در مذاکرات با طالبان دارد ، دکتر عبدالله عبدالله ، رقیب سابق وی و رییس شورای عالی مصالحه ملی ، برای موفقیت در مذاکرات دوحه در تلاش است. به همین منظور ، وی یک تور بین‌المللی را آغاز کرد که هدف آن ، همانطور که خودش اعلام کرد ، اجماع منطقه پیرامون روند صلح افغانستان است. برنامه سفر دکتر عبدالله شامل پاکستان ، ایران ، ازبکستان و چین است. در عین حال ، عبدالله از هر طریق ممکن از صحبت در مورد تشکیل یک دولت موقت پرهیز می کند. اخیراً او به طور دیپلماتیک از پاسخ دادن به یک سوال مستقیم روزنامه نگاران اجتناب ورزید. با این وجود استقبال بالایی که از دکتر عبدالله در اسلام آباد انجام شد ، گمانه زنی ها را در مورد نامزدی وی برای پست ریاست دولت موقت برانگیخته است.

در این حال، نادیده گرفتن دور جدیدی از تنش رو به رشد در روابط بین ارگ ریاست جمهوری و سپیدار دشوار است. نشانه های غیر مستقیم این تنش در مراسم افتتاحیه مذاکرات در ۱۲ سپتامبر در دوحه ظاهر شد. رییس شورای عالی مصالحه ملی از خواندن متن سخنرانی که برای وی در کاخ ریاست جمهوری تهیه شده بود و توسط وزیر امور خارجه اسلامی افغانستان اتمر به وی ارائه شد خودداری کرد. دکتر عبدالله ترجیح داد متن سخنرانی خودش را بخواند. عبدالله در آن زمان گفت: «ما به جهان اطمینان می دهیم که در حد توان خود تلاش خواهیم کرد تا گفتگو های داخلی افغانستان موفقیت آمیز باشد. ما برای یک افغانستان مستقل، دارای حاکمیت ملی، متحد، توسعه یافته و آزاد تلاش می‌کنیم؛ افغانستان با سیستمی مطابق با سنت های اسلامی که در آن همه مردم می توانند بدون تبعیض شرکت کنند. ما آمده‌ایم تا به صلح پایدار برسیم. پیروزی با جنگ یا ابزار نظامی غیرممکن است، اما اگر این بحران با تسلیم در برابر خواست مردم حل شود ، هیچ کس ضرر نخواهد کرد.»

افغانستان رو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.